Gemeente Blaricum, Sectie B
Blaricum werd verdeeld in de secties A, B en C. De dorpskern en het gebied tussen de grens met Laren en Eemnes vielen onder sectie B. Daar Blaricum behoorde tot landelijk gebied, werd deze sectie op schaal 1 : 2500 getekend.
De opmeting was geschied door de 'Landmeter van de Eerste Klasse' SJ. Nautz. Op bijgaande foto (2) is te zien hoe de sectie B is uitgevoerd. Bij de indeling van de tekening is men uitgegaan van de Gooiersgracht, die de grens vormt tussen 't Gooi en 't Sticht. De richting van de gracht is ca. 25,5 graden oostelijk ten opzichte van het noorden. Op de kaart is echter de gracht evenwijdig met de onderrand getekend, terwijl geheel links de grens van Laren deze provinciegrens snijdt onder een hoek van ca. 64 graden
Ter oriëntering is de kaart voorzien van een rasterwerk van dunne lijnen, die noord/zuid en oost/west lopen. De hierdoor gevormde vierkanten zijn 100 x 100 mm. (op ware grootte 250 x 250 m)
Als uitgangspunt voor het raster­werk is de toren van de Hervormde kerk gekozen, de oost/west lijn loopt door het schip van de kerk. De grens met Laren bestaat uit een rechte lijn, die vanuit de Gooiersgracht is getrokken door het heideveld. Aan de bovenzijde van de kaart (het noordwesten) ligt de scheidslijn met sectie A, genaamd 'Den Engh'. Deze wordt gevormd door de Laarderweg (nu Torenlaan genaamd) en Bergweg. In de rechterbovenhoek ligt tegen sectie A de 'bebouwde kom'. Hier liggen de meeste boerderijen van het dorp.
Deze bebouwde kom wordt noordwestelijk begrensd door de Bergweg, terwijl de ondergrens gevormd wordt door de Melkstraat (nu Franse Pad). Bergweg en Melkstraat lopen praktisch evenwijdig in noord­oostelijke richting. De daartussen gelegen boerderijen zijn met hun lengteas even­eens (min of meer) ZW-NO gebouwd. Bij de meest voorkomende windrichting staat dus de grote rieten kap in de luwte en wordt kapot waaien voorkomen. Rond de boerderijen liggen erven en tuinen. Ook staan vaak de hooibergen aangeven, sommige zijn vierkant en andere vijf- of zeshoekig.
Noordoostelijk ligt de scheidslijn met sectie C, genaamd 'Meend en Maatlanden'. Op enkele kleine perceeltjes na, ontbreekt in sectie B het weiland, alleen in de Bouwvenen liggen enkele weidepercelen. Langs de grens met Laren liggen grote heidevelden. De heide is gescheiden van het bouwland door percelen bos en hakhout. Het bouwland ligt rond de bebouwde
kom en in de Bouwvenen. Hier en daar ligt ter afscheiding tussen de wegen en het bouwland een houtwal.

Duidelijkheid in de grensafbakening
Voordat de werkzaamheden aan het kadaster begonnen, moesten er eerst duidelijke gemeentegrenzen worden vastgelegd. Uit een 'Proces-verbaal der Grensbepaling' blijkt hoe men te werk ging. (3)
In Augustus 1824 ging 'den Heer Controleur van de Eerste Klasse, bij het kadaster' op pad samen met de landme­ter Nautz. Zij werden vergezeld door de gemeentebesturen van de Gooise gemeenten. Er moesten samen heel wat problemen worden opgelost. Waar moest bijvoorbeeld de grens komen op de heide tussen Blaricum en Laren ? Bovendien bevonden zich tot 1817 in Blaricum enkele exclaves, die onder de Ban (rechtsgebied) van Naarden, Huizen en Laren ehoorden. Sommige exclaves lagen in de Maat­landen, zoals het Naarder- en Laarder Ange­regt. Ande­ren lagen in de Bouwvenen, (4) dat waren de gronden rond het voormalige Slot Ruysdael en Capits Hofstede. Ruysdael viel onder de jurisdictie van Naarden evenals een deel van de Capitten, het overige deel kwam aan Laren toe.
Hoe ingewikkeld dit juridisch was, blijkt uit de verkoop in 1724 van het Capittenbos, groot 5042 roe (ca. 6 ha). 3200 Roe was gelegen in de Naarder Ban en 1842 roe onder de Laarder Ban. Genoemde percelen stonden tot 1806 geregistreerd in het Verpondingskohier van respectievelijk Naarden en Laren. Het daartussen gelegen Stachouwersveld stond daarentegen wel in het Verpondingskohier van Blaricum.
Tussen 1817 en 1824 werden de exclaves bij Blaricum gevoegd. Blaricum stond in ruil daarvoor een deel van de Maatlanden af aan Huizen. Naarden ruilde met Huizen vruchtbaar hooiland in de Maatlanden voor een groter oppervlak bos en woeste grond. Dit gebied bestond uit de omgeving van de Brediusweg en uit de landerijen van Oud Bussum.
De ruil vond plaats op basis van de opbrengst van de grondbelasting. Ook andere Gooise ge­meenten ruilden onderling grond. Het is een raadsel hoe het verliep met de afbakening van de landbouwpercelen in de Eng van het dorp. In de Oud-rechtelijke archieven van de 17e en 18e eeuw stonden soms klachten over buren die door aanploegen hun perceel stiekem vergroten. Ook met scheistenen werd geknoeid door deze te verplaatsen. Het grootste probleem zullen wel de gronden hebben opgeleverd, die na een erfenis onverdeeld waren gebleven. In het kadaster van 1832 kwamen 22 onverdeelde boedels voor. Na de nauwkeurige meting kon niet meer ongecontroleerd geknoeid orden. Alleen is het de vraag welke vaste markerings­punten in het terrein door de landmeter destijds werden aange­bracht.

Boerderijen en huizen
De moeilijkste klus bij het landmeten moet wel de dorpskern zijn geweest. Huizen, omgeven door erven en tuinen, liggen kriskras door elkaar. Daar tussen kronkelende en onverharde zandpaden. Waarlijk een nachtmerrie voor een landmeter Op de kadasterkaart van sectie B staan 106 percelen met daarop een gebouw getekend, waaronder de Hervormde kerk, de school en de molen.
De overige bebouwde percelen staan in de 'Oorspronkelijke
Aanwij­zende Tafel' (OAT) omschreven als: 'huis en erf'. Soms is 'en schuur' toegevoegd, echter nooit een hooiberg. Ook de functie van een huis, zoals boerderij, ontbreekt. Wel is beschreven de naam van de eigenaar en het beroep. Het aantal eigen huisbezitters in het Blaricum van 1832 blijkt zeer groot te zijn. Op de 103 huizen of boerderijen zijn er 86 eigenaren Het is aannemelijk dat er sprake is van een boerderij bij de volgende voorkomende beroepen: bouwman, bouwvrouw, landbouwer, veehouder of veehoudster. Het totaal van deze agrarische beroepen in sectie B is 40. Er worden echter ook weduwen, wezen en andere erfgenamen genoemd zonder beroep. Of hun bezit een boerderij betreft is niet duidelijk op te maken uit de OAT. Wel is het na te gaan op de kadasterkaart Groot ingetekende huizen, al dan niet met een hooiberg, zijn duidelijk boerderijen. In ca. 49 van de gevallen blijkt dit zo te zijn.
De overige opgegeven beroepen met hun aantal zijn: arbeiders 7; bakkers 2; fabrikant 1; kastelijn 1; kledermaker 1; onder­wijzer 1; schoenmaker 2; schout 1; smid 1; spinster 1; timmerman 1 en wever 1. Tussen 1832 en nu is er veel veranderd in Blaricum. De kronkelige wegen zijn gebleven, evenals veel oude boerderijen. Boerenbedrijven zijn echter, op een enkele uitzondering na, verdwenen.

NOTEN:
1) KADASTER­GIDS. Mr. F. Kevering Buisman en ir. Muller. 's-Gravenhage 1979.
2) BLARICUM SECTIE B, CA. 1824. De kaart is ingekleurd naar grondgebruik. Verder is aangegeven: Hervormde Kerk (links boven) rood; de R.K. Kerk (rechts onder) rood; de molen rood, de boerderijen groen.
3) PROCESVERBAAL DER GRENSREGELING VAN NAARDEN 1824.
Stadsarchief Naarden OAN 127.6.
4) RAPPORT TER VEEN. IIe DEEL. Hoofdstuk IV - Historie van 't Gooi. pp.
79 t/m 100 ca. 1950.
5) Voor kadasterkaarten uit 1832.. zie: www.dewoonomgeving.nl/index.cfm
6) Het kadaster van 1832 op internet. by Eiger Heere en Martijn Storms . Artikel in Historisch Geografisch tijdschrift 22 jrg. 2004 ( pag. 98 t/m 108) zie: usersbart.nl/~leenders/hgt/22-3c.html
---------------------------------
meer over Blaricum:
http://gooijer.nl.jouwpagina.nl/rubrieken/blaricum.html
_____________________________________
F.J.J. de Gooijer
http://gooijer.netfirms.com

http://gooijer.nl.jouwpagina.nl
_______________________________________________________
Overgenomen van de ‘Oorspronkelijke Aanwijzende Tafel’ van Blaricum uit 1832
---------------------------------------------------------------------
Volg.. Kad…ca. …. Naam

002 A 416.…0350..Aalten, erven Gerrit AMSTERDAM

062 B 441.…1260..Bakker, Hendrik Jansz

071 B 367.…0320..Bakker, Jan en consort

077 B 198.…0730..Beek, kinderen Dirk

081 B 338a…0000..Beek, kinderen Dirk

169 B 331.…0260..Breed, wed. Lammert

174 B ???….0000..Brink v/der, wed en erve Jan LAREN

000 B 214.…0110..Buijsman Albert (zie volgnr. 1734)

198 B 138.…0510..Diaconie

203 B 436….0270..Diaconie

207 B 146.…0380..Diaconie schoolhuis

260 B 452.…1250..Duurkant Kastelein erfgenaam van de Schout

362 B 139.…1710..Geref. Kerk en kerkhof

365 B 143.…0220..Geref. Pastorij Predikant

367 B 146.…0380..Geref schoolhuis

377 B 223.…0470..Gooijer de, Kinderen van Cornelis (erfenis van hun moeder)
389 B 233.…0880..Graaf de, Hendrik

409 B 253.…0660..Graaf de, Jan Jacob

000 B 233.…0000..Graaf de, Hendrik Meeuwiszn

429 B 000.…0410..Heerschop, Corn. Klaasse

440 B 295.…0810..Heerschop, Peter Jacob

453 B 215.…1000..Heerschop, Evert Jacobs

466 B 188.…0890..Heerschop, Jan Jacobs

485 B 430.…0430..Heerschop , Peter Cornelisse

000 B 506.…0000.. Heerschop, Lambert (zie volg.nr. 1732)

517 B 456.…0790..Heerschop, Evert Cornelisse

524 B 243.…0680..Heerschop, Lammert Cornelisse

528 B 248.…0320..Heerschop, Cornelis Peterse

531 B 457.…0320..Heerschop, Harmen Peterse

555 B 237.…0172..Hol, kinderen Lammert ( Hol , Willem) ½ huis

567 B 161.…1320..Hol, Aart Jansz

573 B 535.…0164..Hooyer, Bart en mede erve

598 B 627.…0330..Huisman, Elbert

604 B 574.…0980..Huisman, Elbert

632 B 622.…1040..Jong de, Wed Gerrit

658 B259.…0930..Jong de, Jacobs Jacobse

659 B 446.…0690..Jong de, Jan Jacobse

672 B 425.…1690..Jong de, Harmen

706 B 603.…0106..Koeling, Wed en erve Gerrit

709 B 434.…0570..Koelink, Wed en erve Gerrit

710 B 438.…0940..Koelink, Wed en erve Gerrit

712 B 281.…0230..Koelink, wed en erve Gerrit

721 B 397.…0790..Koppen, Johannes Dirksz

749 B 590.…1080..Koppen, wed. Gijsbert Dirksz en erve

772 B 466.…1010..Koppen, Rut schout

780 B 470.…1070..Koppen, Rut

783 B 473.…0560..Koppen Rut

804 B 228.…0980..Koppen, Dirksz Sijverte

810 B 325.…0780..Koppen, Lammert Teunisse

814 B 506.…0620..Koppen, wed en erve Teunis

845 B 393.…1000..Krijne, Cornelis Harmsz (Krijne, Teunis Harmse)

863 B 166.…0770..Krijne, Teunis Jacobse

866 B 162.…0510..Krijne, Meeuwis Harmse

868 B 579.…0870..Krijne, Meeuwis Harmse

877 B 534.…0250..Leeuw de, Jan

889 B 451.…0250..Maanen van, Johannes onderwijzer HUIZEN

926 B 238.…0280..Pipers, Gerrit

928 B 443.…0460.. Pipers, Gerrit
-----------------------------------------------------------------
0935 B 514.…0900..Puyk, Willem Lammeretsz

0939 B 520.…1720..Puyk, Willem KOORNMOLEN

0953 B 384.…0830..Puyk, Cornelis Lammertsz

0959 B 389.…0470..Puyk, Cornelis Lammertsz

0975 B 275.…0810..Puyk, kinderen v Lammert Hendrikse

0998 B 214.…0110..Puyk, kinderen v Hendrik (½ huis?)

0999 B 222.…1230..Puyk, kinderen v Hendrik

1013 B 478.…0760..Puyk, Harmen Pieterse

1018 B 419.…0850..Puyk, Hendrik Lammertse

1023 B 565.…0570..Puyk, Cornelis Hendrikse

1030 B509.…0520..Puyk, Gerrit Lammertz

1031 B 510.…0250..Puyk, Gerrit Lammertz

1038 B 523.…0176..Puyk, Gerrit Lammertsz

1060 B 413.…0580..Puyk, Jacob Lammertz

1064 B 312.…0800..Puyk, wed. Lammert Elbertse

1123 B 132.…0850..Raven, wed Tijmen Elbertse

1126 B179.…1040..Raven, wed Tijmen Elbertse en erve

1130 B 182.…0105..Raven, wed. Tijmen Evertsz

1170 B 176.…1030..Raven, Harmen Elbertse

1171 B 200.…0410..Raven, Harmen Elbertse

1191 B 203.…1590..Raven, wed. Jan Elbertse en erve

1201 B 195.…0620..Raven, wed. Meeuwis Lammertsz

1273 B 437.…0560..Rigter, Jan Klaasz

1290 b 371.…0870..Rigter, Klaas Gerritse

1319 B 570.…670.. Rigter, Jan Gerritse

1331 B 415.…0490..Rigter, Elbert Klaasz

1335 B 422.…0620..Rigter, Elbert Klaasz

1337 B 265.…0330..Rigter, Pieter Hendrikse

1341 B 135.…0880..Rokebrand, Lammert Jansz

1360 B 602.…0196.. Roomsch Cath Kerk

1361 B 595.…0290..Roomsche Pastorij

1371 B 595.…0770..Roomsch Kerk en Kerkhof

1413 B 317.…460.. Roozendaal, Gerrit of Erve

1418 B 271.…1160..Roozendaal, Willem

1421 B 171.…0230..Rooij de, Klaasje wed en erve

1432 B 336.…0320..Ruiter, Jan Lammertse

1446 B 433.…0440.. Schouten, Gerrit

0000 B 416.…0350..Speller, Barend (zie 1730)

1483 B 407.…0390.. Terwoert, Aart

1488 B 218.…0500..Tienen van, Pieter [bakker]

1492 B 301.…0250..Timmer, Hendrik

1502 B 490.…0570..Tijken, Rut

1574 B 624.…0690.. Vos, Gijsbert Lammertse

1579 B 184.…0370..Vos, Hendrik en Consort

1591 B 178.…0460..Vos, Evert Harmse

1593 B 232.…0810..Vos, Erve Gijsbert Harmse

1596 B 345.…1430..Vos, wed. en erve Harmen

1602 B 500.…0470..Vos, Isaac

1628 B 379.…0780..Zaaijer de, wed en erve Hendrik

1632 B 375.…1210..Zaaijer de, Tijmen Lammertse

1672 B 305.…0750..Zaaijer, de Tijmen Lammertse

1695 B 261.…0500.. Zaaijer de, Tijmen Willemse

1718 B 189....0280.. Zwart de, Boudewijn

1732 B 506 Heerschop Lamb

1734 B 214 Buijsman, Albert

---------------------------------------------------------
Afkortingen:
Volg. = Volgnummers van de percelen, zowel van huizen als van gronden

Kad. = Sectie B (het Dorp) met kadasternummer

Ca = centiare - oppervlakte van perceel

Wed. = weduwe